Erfgoedroof

Wat een bijzondere week! De Amerikaanse toponderzoeker dr. Patricia Kennedy Grimsted was eregast bij een geslaagde expertmeeting, die we in het Vrijmetselarij Museum organiseerden. Grimsted is wereldwijd bekend om haar inzet voor restitutie van erfgoed dat in WO2 werd geroofd door de bezetter. Tijdens haar bezoek aan Nederland sprak zij met zowel oud-collega’s als onderzoekers die nu aan herkomst- en restitutieprojecten werken, w.o. Marty Bax (geroofde Joodse boeken), Julie-Marthe Cohen (geroofde Joodse ritualia) en ikzelf (geroofd vrijmetselaarserfgoed, incl. ritualia). De aanwezigen waren enigszins ‘flabbergasted’, toen ik oorlogsarchief uit de museumcollectie op tafel bracht, waaronder onbekende inventarissen van geroofde boedels. Het geeft aan dat deze collectie van discipline-overschrijdend belang is. V.l.n.r.: Andréa Kroon,  Corien Glaudemans ,  Eric Ketelaar , Patricia K. Grimsted, Marty Bax, Frits Hoogewoud. Niet op de foto, maar wel aanwezig, waren  Blair Adam...

In het kader van de expositie Vrijheid en Vooroordeel: Vrijmetselarij in de Tweede Wereldoorlog zijn deskundigen uit verschillende vakgebieden gevraagd om het tentoonstellingsthema en verwante onderwerpen te belichten.   De volgende sprekers komen aan het woord: 00:00 - Introductie: V rijheid, een begrip binnen de vrijmetselarij Gerrit van Eijk (Grootmeester van de Orde van Vrijmetselaren onder het Grootoosten der Nederlanden) 08:55 - Een geroofde museumcollectie dr. Andréa Kroon (gastcurator/kunsthistorica van bureau Kroon & Wagtberg Hansen) 18:53 - Van propaganda tot ‘fake news’ Bas Agterberg (Conservator Medialandschap Beeld en Geluid): 29:54 - Lotgevallen van de vrijmetselaarsarchieven tijdens en na de Bezetting em. prof. dr. Eric Ketelaar (voormalig Rijksarchivaris/hoogleraar Archiefwetenschap Univ. van Amsterdam) 39:09 - Littéraire S ociëteit De Witte tijdens de Bezetting ir. Henk Ambachtsheer (voormalig Hoofd afd. Monumentenzorg/Gemeente Den Haag) 52:39 - Afsluit...

Vanwege de coronamaatregelen stond de tentoonstelling  Vrijheid en vooroordeel: vrijmetselarij en de Tweede Wereldoorlog  al geruime tijd klaar, tot ze op 2 december 2021 eindelijk geopend kon worden in in het Vrijmetselarij Museum  te Den Haag. Foto: Grootmeester Gerrit van Eijk neemt het eerste exemplaar van de tentoonstellingspublicatie in ontvangst van auteur Andrea Kroon. Fotograaf: ? Vrijheidsideaal De vrijmetselarij is een inwijdingsgenootschap en een van de oudste sociale netwerken ter wereld. Sinds de oprichting van de eerste Nederlandse loge (vereniging) in 1734 te Den Haag wordt persoonlijke, religieuze en politieke vrijheid als ideaal uitgedragen door de leden. Door de eeuwen heen moesten de leden hun tolerante levenshouding vaak verdedigen tegen vooroordelen van overheden, kerkelijke machthebbers en publiek. In de Tweede Wereldoorlog kwam het vrijheidsideaal zwaar onder druk te staan, maar werd hieraan toch vastgehouden. Erfgoedroof Hitler zag in de vrijmetse...

Henk Ambachtsheer, oud-hoofd afd. Monumentenzorg & Welstand (Gemeente Den Haag), vertelt over zijn onderzoek naar de oorlogsperiode. Foto: Blair Kneppers. Sneak preview van de filmopnames, die zijn gemaakt in het Vrijmetselarij Museum. Omdat de opening van de expositie vanwege coronamaatregelen in besloten kring moet plaatsvinden, zijn diverse oorlogsdeskundigen uitgenodigd om het onderwerp op camera te belichten. Hierover later meer!