Erfgoedroof

Tijdens de afgelopen Open Monumentendag (9-10 sept.) was er volop aandacht voor vrijmetselarijgeschiedenis. Diverse loges in het land openden hun historische gebouwen voor belangstellenden. De aftrap van Monumentendag voor de Haagse regio vond plaats in het Vrijmetselarij Museum, waar Tim de Haan van Unesco Nederland de openingshandeling verrichtte. Een impressie is hier te vinden. Op 10 september stond een lezing gepland door dr. Kroon bij Beeld en Geluid Den Haag, maar zij werd wegens ziekte vervangen door drs. Audrey Wagtberg Hansen. De lezing ' Geheim Den Haag: rituele architectuur ' vroeg aandacht voor het unieke gebouw, waarin het museum is gevestigd. Het betreft een ritueel complex, gebouwd door architect-vrijmetselaar-theosoof Karel de Bazel in 1916. De oorspronkelijk ingang lag aan De Ruijterstraat 67-67a. Het pand werd gezamenlijk gebruikt door zowel de Haagse theosofenloge, als vrijmetselaarsloge Rakoczy en een Rozekruizersgenootschap, maar ook verhuurd voor allerl...

In het kader van de Vrijheidsweken wordt op 23 april een lezing georganiseerd bij de Haagse Kunstkring : Op zoek naar vermist erfgoed! Over de naziroof van vrijmetselaarserfgoed in 1940-1945 .  De vrijmetselarij is een eeuwenoud sociaal netwerk met een bijzonder gedachtengoed en rituele traditie. De tolerante ideeën, rijke beeldtaal en gebruikte bouwsymboliek maakten het lidmaatschap aantrekkelijk voor kunstenaars en architecten als Karel De Bazel en Frans Zwollo. Vooral de zogeheten ‘gemengde loges’ van Le Droit Humain en het Nederlands Verbond van Vrijmetselaren, waarvan zowel mannen als vrouwen lid waren, maakten in het begin van de 20ste eeuw een bloeitijd door. De nazi’s schilderden de vrijmetselarij af als een Joods complot om de wereldmacht te grijpen. In werkelijkheid vormde het tolerante netwerk voor hen een potentiële bron van verzet, een bedreiging. In september 1940 werden alle loges in Nederland verboden en begon een systematische roof van hun erfgoed. Kunsthistorica d...