Erfgoedroof

Het Vrijmetselarij Museum heeft een bijzonder ééndagsproject uitgevoerd. Aan het Digitaal Joods Monument zijn de gegevens toegevoegd van tientallen joodse leden van de Orde van Vrijmetselaren onder het Grootoosten der Nederlanden, die in de Tweede Wereldoorlog zijn vermoord. In de ideologie van het naziregime werd de vrijmetselarij gezien als een Joods complot om de wereldmacht te grijpen. Zo werd de vrijmetselarij onderdeel van het antisemitische vijandbeeld van de bezetter. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn tientallen joodse vrijmetselaren vermoord, een groep slachtoffers die nog amper in kaart is gebracht. Stichting Zikaron heeft van hen een naamlijst met korte biografieën opgesteld en beoogt voor ieder slachtoffer een Stolperstein (Struikelsteen) plaatsen. Tot nu toe ontbrak informatie over hun vrijmetselaarschap in de dossiers van deze slachtoffers in het Digitaal Joods Monument. Vrijwilligers van Vrijmetselarij Museum, Stichting Zikaron en Stichting OVN hebben deze gegev...

Het nieuwste nummer van het Archievenblad , een uitgave van KVAN, de Koninklijke Vereniging Archiefsector Nederland, heeft als thema 'toegankelijkheid'. Hierin staat een artikel over vrijmetselaarsarchieven, die helemaal niet zo geheim blijken te zijn. Ze zijn toegankelijk voor alle belangstellenden, onder meer in het Vrijmetselarij Museum (archieven van loges van de Orde van Vrijmetselaren onder het Grootoosten der Nederlanden) en Haags Gemeentearchief (archieven van loges van Le Droit Humain en het Nederlands Verbond van Vrijmetselaren). Veel lastiger te vinden zijn stukken voor het lopende onderzoek naar de roof van vrijmetselaarserfgoed in de Tweede Wereldoorlog, die zich bevinden in NIOD, Nationaal Archief en diverse gemeentearchieven. Bij (digitale) ontsluiting zijn stukken immers niet altijd als zodanig herkend of (uit onbekendheid met vrijmetselarij) niet voorzien van relevante trefwoorden. Daarnaast zijn veel stukken vanwege de archief- en privacywetgeving tot 2025 o...